Wysokie temperatury i intensywne promieniowanie słoneczne należą do najpoważniejszych wyzwań w uprawie malin pod osłonami. W czasie upałów temperatura wewnątrz tunelu może być znacznie wyższa niż na zewnątrz, prowadząc do przegrzewania roślin, uszkodzeń liści i owoców oraz ograniczenia efektywności fotosyntezy.
Jednym ze sposobów poprawy warunków panujących pod osłonami jest sezonowe cieniowanie folii. Doświadczenia prowadzone w ramach projektu Malinowe Factory pokazują, że odpowiednio zastosowany preparat Parasolex Plastic pomaga ograniczyć stres cieplny, nie pozbawiając jednocześnie roślin światła niezbędnego do prawidłowego rozwoju.
Dlaczego upał jest szczególnie niebezpieczny w tunelach?
W słoneczne dni tunele foliowe nagrzewają się bardzo szybko. Podczas jednej z fal upałów stacje meteorologiczne na plantacji uczestniczącej w projekcie Malinowe Factory wskazywały temperatury przekraczające 45°C.
Problemem jest jednak nie tylko wysoka temperatura powietrza. Bezpośrednie i intensywne promieniowanie słoneczne docierające do roślin może powodować:
- przegrzewanie liści i owoców,
- oparzenia słoneczne,
- przyspieszoną utratę wody,
- pogorszenie kondycji liści,
- ograniczenie fotosyntezy,
- osłabienie jakości i trwałości owoców.
Samo intensywne wietrzenie tuneli może więc nie wystarczyć. W najbardziej nasłonecznionych okresach potrzebne jest także ograniczenie agresywnego oddziaływania promieniowania.
Cieniowanie nie musi oznaczać braku światła
Celem prawidłowo przeprowadzonego cieniowania nie jest całkowite zaciemnienie tunelu. Rośliny nadal potrzebują odpowiedniej ilości światła do fotosyntezy i budowania plonu.
Parasolex Plastic działa przede wszystkim poprzez zwiększenie dyfuzji światła. Promieniowanie słoneczne zostaje bardziej równomiernie rozproszone, dzięki czemu dociera do roślin w łagodniejszej formie. Pozwala to ograniczyć nagrzewanie powierzchni liści i owoców, jednocześnie zachowując warunki potrzebne do prawidłowego przebiegu fotosyntezy.
W praktyce oznacza to:
- mniejsze ryzyko oparzeń słonecznych,
- ograniczenie stresu cieplnego,
- bardziej równomierne oświetlenie roślin,
- lepsze warunki dla aktywnych fotosyntetycznie liści,
- wolniejsze nagrzewanie się wnętrza tunelu.
Efekty obserwowane na plantacji
W tunelach zabezpieczonych preparatem Parasolex Plastic liście malin zachowały intensywnie zieloną barwę, a rośliny lepiej zniosły okres wysokich temperatur. Nie obserwowano również tak silnych uszkodzeń termicznych jak w obiektach, których nie udało się wcześniej zacienić.
Różnice były widoczne także w tempie nagrzewania się tuneli. Przed wystąpieniem najwyższych temperatur w ciągu dnia zacienione obiekty mogły być chłodniejsze od niezabezpieczonych nawet o kilka stopni. W jednej z obserwowanych naw temperatura utrzymywała się na poziomie około 34°C, podczas gdy w standardowych tunelach była wyraźnie wyższa.
Cieniowanie nie jest w stanie całkowicie wyeliminować wpływu ekstremalnych upałów, ale może znacząco ograniczyć najbardziej agresywne oddziaływanie promieniowania słonecznego.
Parasolex Plastic dostosowuje się do warunków pogodowych
Istotną właściwością preparatu jest jego zachowanie przy zmiennej pogodzie. Podczas deszczu lub przy wysokiej wilgotności warstwa staje się bardziej transparentna, dzięki czemu do tunelu dociera większa ilość światła. Po wyschnięciu preparat ponownie odzyskuje swoje właściwości cieniujące.
Takie działanie ma znaczenie szczególnie w sezonach, w których okresy silnego nasłonecznienia przeplatają się z pochmurnymi i deszczowymi dniami.
Jak prawidłowo stosować Parasolex Plastic?
Skuteczność i trwałość cieniowania zależą nie tylko od użytego produktu, ale także od właściwego przygotowania preparatu oraz warunków podczas wykonywania zabiegu.
Przed aplikacją warto pamiętać o kilku zasadach:
Przygotuj preparat odpowiednio wcześniej
Mieszaninę najlepiej przygotować kilka godzin przed planowanym naniesieniem. Pozwala to na dokładne połączenie składników i uzyskanie równomiernej konsystencji.
Aplikuj na czystą folię
Powierzchnia tunelu powinna być wolna od kurzu, zabrudzeń i innych osadów. Czysta folia poprawia przyczepność warstwy cieniującej i sprzyja uzyskaniu równomiernego efektu.
Unikaj aplikacji w pełnym słońcu
Zabiegu nie należy wykonywać na mocno rozgrzanej folii ani w czasie największego nasłonecznienia. Lepsze warunki panują rano, wieczorem lub w dni z umiarkowaną temperaturą.
Zadbaj o równomierne pokrycie
Preparat powinien zostać rozprowadzony możliwie równomiernie na całej cieniowanej powierzchni. Nierówna warstwa może powodować różnice w przepuszczalności światła i nagrzewaniu poszczególnych części tunelu.
Zastosowany w odpowiednich warunkach Parasolex Plastic utrzymuje się na folii przez wiele tygodni. Jesienią warstwa stopniowo ulega zmywaniu pod wpływem opadów i przymrozków.
Kiedy wykonać cieniowanie tuneli?
Nie warto czekać z zabiegiem do momentu, w którym rośliny zaczną wykazywać widoczne objawy stresu. Oparzone liście i owoce nie odzyskają już pełnej jakości, dlatego cieniowanie powinno mieć charakter zapobiegawczy.
Termin zabiegu należy dostosować do:
- prognozowanych fal upałów,
- lokalizacji i ekspozycji tuneli,
- rodzaju zastosowanej folii,
- fazy rozwojowej roślin,
- intensywności promieniowania słonecznego,
- możliwości skutecznego wietrzenia obiektu.
Szczególnej uwagi wymagają tunele zlokalizowane w miejscach silnie nasłonecznionych, osłoniętych od wiatru lub narażonych na szybkie kumulowanie ciepła.
Cieniowanie jako element całej technologii uprawy
Zarządzanie temperaturą pod osłonami powinno obejmować kilka wzajemnie uzupełniających się działań. Cieniowanie warto połączyć z prawidłową wentylacją, dostosowaniem nawadniania i nawożenia oraz regularną kontrolą temperatury i wilgotności.
Parasolex Plastic może stanowić ważny element takiej strategii, ponieważ:
- ogranicza bezpośrednie oddziaływanie promieniowania,
- spowalnia nagrzewanie tunelu,
- wspiera utrzymanie aktywnych liści,
- zmniejsza ryzyko uszkodzeń termicznych,
- pomaga roślinom lepiej funkcjonować podczas upalnych dni.
Doświadczenia z projektu Malinowe Factory pokazują, że właściwie dobrane cieniowanie może realnie poprawić warunki produkcji malin pod osłonami i ograniczyć negatywne skutki coraz częściej występujących fal upałów.
Podsumowanie
Ekstremalne temperatury w tunelach stanowią zagrożenie zarówno dla kondycji roślin, jak i jakości plonu. Wprowadzenie sezonowego cieniowania pozwala ograniczyć intensywność promieniowania docierającego do malin oraz stworzyć stabilniejsze warunki podczas najgorętszej części sezonu.
Parasolex Plastic nie odcina roślin od światła, lecz pomaga je rozproszyć i zmniejszyć jego agresywne działanie. Prawidłowo zastosowany może ograniczyć ryzyko oparzeń, spowolnić nagrzewanie tuneli i wspomóc utrzymanie prawidłowej fotosyntezy nawet podczas okresów bardzo wysokich temperatur.
Parasolex Plastic zakupisz w sklepie Ceres: Środki do cieniowania – Ceres.pl
Zapraszamy do obejrzenia filmu przygotowanego przez jagodnik.pl w ramach malinowego factory:
Artykuł opracowano na podstawie materiału z projektu Malinowe Factory, przygotowanego przez portal Jagodnik we współpracy z firmą Ceres.