Wieloletnia uprawa malin na tym samym stanowisku to coraz częstszy problem w nowoczesnych gospodarstwach tunelowych. Wysokie koszty inwestycji sprawiają, że producenci nie mogą pozwolić sobie na kilkuletnie przerwy w użytkowaniu gleby czy stosowanie klasycznych przedplonów. W takich warunkach kluczowe staje się skuteczne zarządzanie mikrobiomem gleby.

W projekcie Malinowe Factory w Karczmiskach przeprowadzono doświadczenie, którego celem było sprawdzenie, czy wykorzystanie pożytecznych mikroorganizmów może ograniczyć skutki zmęczenia gleby i poprawić produktywność malin odmiany Enrosadira.

Wieloletnia uprawa malin a problem zmęczenia gleby

Badana kwatera została posadzona w 2025 roku, jednak samo stanowisko było użytkowane pod uprawę malin już od kilkunastu lat. Najpierw była to uprawa polowa, później tunelowa. Przez większość czasu gleba pozostawała nieprzerwanie użytkowana pod malinę.

Tak intensywna eksploatacja prowadzi do tzw. choroby replantacyjnej oraz zaburzeń biologicznych w glebie. Objawy zmęczenia stanowiska mogą obejmować:

słabszy wzrost roślin,
ograniczone pobieranie składników pokarmowych,
większą presję patogenów odglebowych,
obniżenie plonu i jakości owoców.

Ze względu na brak możliwości wykonania klasycznej fumigacji zdecydowano się na biologiczne wsparcie gleby poprzez zastosowanie pożytecznych mikroorganizmów.

Odbudowa mikrobiomu gleby – zastosowane rozwiązanie

We współpracy z naszymi ekspertami Ceres zastosowano dwa preparaty mikrobiologiczne:

Sphera

Preparat zawierający:

grzyby mikoryzowe,
pożyteczne bakterie funkcjonujące w strefie korzeniowej.

Mikoryza wspiera rozwój systemu korzeniowego i zwiększa możliwości pobierania wody oraz składników pokarmowych. W warunkach stresowych może to znacząco poprawiać kondycję roślin.

Triash

Preparat oparty na trzech szczepach Trichoderma:

Trichoderma asperellum,
Trichoderma longibrachiatum,
Trichoderma harzianum.

Grzyby te konkurują z patogenami odglebowymi o przestrzeń i pożywienie, ograniczając rozwój takich chorób jak pythium czy fusarium.

Technologia aplikacji mikroorganizmów

Preparaty zastosowano po posadzeniu roślin poprzez system nawodnieniowy.

Kluczowe zasady aplikacji:

dawka: 2 l/ha każdego preparatu,
aktywacja mikroorganizmów przez użycie Carbogenu,
osobna aktywacja każdego preparatu,
czas aktywacji około 6 godzin,
temperatura około 18–20°C,
brak dostępu światła podczas aktywacji.

Po aplikacji zaleca się przepłukanie instalacji nawodnieniowej, aby uniknąć namnażania grzybów w liniach kroplujących.

Efekty doświadczenia – wzrost plonu nawet o 33%

Wyniki doświadczenia okazały się bardzo obiecujące.

Zaobserwowano:

wzrost całkowitego plonu o 33%,
wzrost plonu we wczesnym okresie zbiorów aż o 50%,
lepsze odżywienie roślin,
większą liczbę kwiatostanów i pąków kwiatowych.

Co istotne, zwiększona liczba owoców nie spowodowała obniżenia ich masy. Rośliny utrzymały dobrą jakość owoców przy jednoczesnym wzroście produktywności.

Dlaczego mikroorganizmy poprawiły plonowanie?

Analiza roślin wykazała, że zastosowanie programu mikrobiologicznego wpłynęło na:

lepszy rozwój systemu korzeniowego,
skuteczniejsze pobieranie składników pokarmowych,
ograniczenie stresu roślin,
zwiększenie liczby węzłów i kwiatostanów,
poprawę produktywności pojedynczego pędu.

W praktyce oznaczało to większą liczbę owoców na każdym pędzie przy zachowaniu odpowiedniej jakości plonu.

Szybki zwrot z inwestycji

Koszt zastosowania technologii wyniósł około 1000 zł/ha. Według przeprowadzonej analizy ekonomicznej już pierwszy zbiór pokrył koszt zastosowania preparatów dzięki przyspieszeniu plonowania i zwiększeniu ilości owoców.

To pokazuje, że biologiczne wspieranie mikrobiomu gleby może być nie tylko skutecznym, ale również ekonomicznie uzasadnionym rozwiązaniem dla producentów malin tunelowych.

Podsumowanie

Wieloletnia uprawa malin na tym samym stanowisku nie musi oznaczać spadku produktywności plantacji. Odpowiednio dobrane mikroorganizmy mogą skutecznie wspierać odbudowę życia biologicznego gleby, poprawiać rozwój systemu korzeniowego i ograniczać skutki zmęczenia gleby.

Doświadczenia przeprowadzone w projekcie Malinowe Factory pokazują, że technologie mikrobiologiczne mogą stać się ważnym elementem nowoczesnej produkcji malin w tunelach. Produkty omówione w filmie można zakupić tutaj: Pożyteczne Mikroorganizmy – Ceres.pl

Zachęcamy do obejrzenia filmu przygotowanego przez jagodnik.pl, w którym nasz ekspert Tomasz Szuławy opowiada o tym jak odbudować aktywność biologiczną gleby za pomocą zastosowania mikroorganizmów.